Tử vong sau uống viên trị tiểu đường chứa chất cấm

Bệnh nhân 68 tuổi qua đời do nhiễm toan chuyển hóa sau khi uống viên "thuốc uống trị tiểu đường" không rõ nhãn mác, nguồn gốc.

Bác sĩ Hoàng Ngọc Ánh, Phó Khoa Hồi sức Tích cực, Bệnh viện Thống Nhất, cho biết nữ bệnh nhân vào viện cấp cứu ngày 16/10, trạng thái lơ mơ, đau bụng, đi tiêu lỏng. Bác sĩ ghi nhận bệnh nhân bị choáng, huyết áp tụt, suy hô hấp, không đo được lượng đường trong máu. Xét nghiệm cho thấy người bệnh nhiễm toan lactic do chất Phenformin, phải thở máy, lọc máu.

Bệnh diễn tiến nặng nên chiều 20/10 gia đình xin đưa bệnh nhân về nhà lo hậu sự. Người nhà cho biết bệnh nhân bị tiểu đường 10 năm, không sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Gần đây bà mua hai chai thuốc không rõ loại, nhãn in chữ Trung Quốc, uống chữa tiểu đường.

Bác sĩ Ánh cho biết đây là một trong hai bệnh nhân vào viện cấp cứu tuần qua, đều do tự ý uống các loại thuốc viên, thuốc tễ trị tiểu đường. Một nữ bệnh nhân 59 tuổi nhập viện ngày 14/10 vì toan chuyển hóa rất nặng. Bệnh nhân này may mắn hơn, đến sáng 21/10 tình trạng đã dần cải thiện. 

Kết quả xét nghiệm cho thấy trong thuốc của hai bệnh nhân này uống đều có chứa Phenformin, một chất bị cấm sử dụng cho người bệnh tiểu đường. 

Theo bác sĩ Ánh, ở thập niên 50 của thế kỷ trước, hoạt chất Phenformin được cho phép trong điều trị tiểu đường, hiệu quả ở người mới phát hiện bệnh. Khoảng thập niên 70, các nghiên cứu phát hiện hai chất này có nhiều tác hại, bệnh nhân nguy cơ tử vong nên bị cấm ở Mỹ, sau đó cấm trên toàn thế giới. Những loại thuốc này hiện xuất hiện nhiều ở Việt Nam và được kinh doanh trên mạng. Nhiều bệnh nhân tiểu đường phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí mất mạng, do sử dụng thuốc chứa chất này.

Bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần tiếp cận thông tin chính thống, khoa học, tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ. Người sử dụng chất cấm Phenformin có thể mệt mỏi, ăn kém, yếu cơ, nặng sẽ có biểu hiện thở nhanh, tim đập nhanh, tụt huyết áp, rối loạn tri giác, suy hô hấp, dễ tử vong. Ở bệnh nhân suy thận, suy gan, nghiện rượu hoặc mắc bệnh lý mạn tính khác, nguy cơ cao biến chứng do Phenformin, đe dọa tính mạng.

Lê Phương