Nên dùng thuốc như thế nào khi mắc nhiều bệnh mãn tính cùng lúc

Với người cùng lúc điều trị nhiều bệnh mạn tính, mỗi đơn thuốc cần được xem xét trong toàn bộ quá trình điều trị. Rà soát thuốc định kỳ giúp nhận diện những điểm chưa phù hợp, đồng thời hỗ trợ người bệnh thực hiện đúng hướng dẫn tại nhà.

Một người có thể khám tim mạch, nội tiết và cơ xương khớp ở những thời điểm khác nhau. Khi trở về nhà với nhiều đơn thuốc, câu hỏi cần được giải đáp là: tất cả các thuốc này có phù hợp khi sử dụng cùng nhau?

Mắc nhiều bệnh mãn tính cùng lúc thì nên uống thuốc như thế nào?

Dùng nhiều thuốc có thể cần thiết để kiểm soát nhiều bệnh. Tuy nhiên, theo Ủy ban Chất lượng Lâm sàng bang New South Wales, Australia, nguy cơ xuất hiện khi thuốc không còn cần thiết, không đạt hiệu quả mong muốn hoặc gây hại nhiều hơn lợi ích. Việc rà soát cần đánh giá từng thuốc trong bối cảnh sức khỏe chung của người bệnh, kể cả những khó khăn khiến họ không thể tuân thủ điều trị.

Bởi vậy, trong lần tái khám, người bệnh nên đề nghị bác sĩ xem xét toàn bộ thuốc đang sử dụng. Việc giữ nguyên, thay đổi hay ngừng một thuốc cần có đánh giá chuyên môn; không thể quyết định chỉ bằng cách đếm số viên uống mỗi ngày.

Một việc thiết thực là lập danh sách thuốc chung và cập nhật sau mỗi lần thay đổi điều trị. Danh sách cần ghi tên thuốc, hàm lượng, liều sử dụng, thời điểm dùng và mục đích điều trị. Thuốc mua không cần đơn, vitamin, thực phẩm bổ sung và sản phẩm thảo dược cũng cần được kê khai.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến nghị người bệnh mang danh sách này khi tiếp xúc với nhân viên y tế. Thông tin đầy đủ giúp việc kiểm tra tương tác và hướng dẫn sử dụng thuận lợi hơn. Nếu xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ hoặc khó nhớ sau khi thay đổi thuốc, cần thông báo để được đánh giá, thay vì mặc nhiên coi đó là biểu hiện tuổi tác.

Kế hoạch điều trị cũng cần phù hợp với khả năng thực hiện tại nhà. Người bệnh nên nói rõ nếu khó đọc nhãn, khó nuốt viên thuốc hoặc không nhớ được nhiều thời điểm uống. Bác sĩ, dược sĩ có thể xem xét cách hỗ trợ phù hợp; người nhà có thể cùng tham gia buổi tư vấn để hiểu thống nhất hướng dẫn.

Trước khi ra về, nên làm rõ ba câu hỏi:

- Thuốc mới được bổ sung hay thay thế thuốc đang dùng?
- Mỗi thuốc dùng vào lúc nào, có yêu cầu gì liên quan đến bữa ăn?
- Cần theo dõi biểu hiện nào và khi nào phải liên hệ cơ sở điều trị?

Theo FDA, người gặp khó khăn khi nuốt không nên tự bẻ, nghiền hoặc nhai viên thuốc khi chưa hỏi nhân viên y tế. Việc đơn giản hóa lịch dùng cũng cần được trao đổi với bác sĩ.

Một điểm dễ nhầm khác là cho rằng uống các thuốc cách nhau vài phút sẽ loại bỏ tương tác. Cách xử trí phải dựa vào từng thuốc cụ thể. Tương tự, khi quên liều, người bệnh không nên tự động uống gấp đôi ở lần kế tiếp; cần làm theo hướng dẫn dành cho thuốc đó hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ. Đây cũng là những lưu ý được Báo Sức khỏe & Đời sống đề cập trong bài viết về sử dụng thuốc khi mắc nhiều bệnh mạn tính.

Nguồn tham khảo: [Báo Sức khỏe & Đời sống](https://suckhoedoisong.vn/mac-nhieu-benh-man-tinh-lam-sao-de-dung-thuoc-an-toan-169260923152220533.htm); hướng dẫn sử dụng thuốc của FDA; tài liệu rà soát thuốc của Ủy ban Chất lượng Lâm sàng bang New South Wales, Australia.