Năm 2025 ghi nhận nhiều thành tựu của ngành ghép tạng Việt Nam

Năm 2025, lần đầu tiên, Việt Nam ghép cùng lúc tim - phổi, lần đầu tiên ngành ghép tạng đạt kỷ lục 64 người chết não hiến tạng.

Ngày 31/12, thời khắc khép lại năm 2026, nhiều phòng mổ ghép tạng trên khắp ba miền Bắc, Trung và Nam đã đồng loạt hoạt động xuyên đêm.
Người hiến tạng là một nam bệnh nhân 51 tuổi, điều trị tại Bệnh viện Nhân dân 115. Dù được các y bác sĩ tích cực cứu chữa, bệnh nhân được xác định chết não. Trong nỗi mất mát lớn, gia đình đã đưa ra quyết định đầy nhân văn khi đồng ý hiến mô, tạng của người thân nhằm mang lại cơ hội sống cho những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo khác.
Nghĩa cử cao đẹp này đã giúp hồi sinh sự sống cho 8 bệnh nhân ở cả ba miền Bắc – Trung – Nam. Trong đó, có một ca ghép phổi, một ca ghép tim, hai ca ghép thận, hai ca ghép gan và hai trường hợp ghép giác mạc, giúp người bệnh tìm lại ánh sáng.
Trường hợp hiến tạng từ người chết não vào ngày cuối cùng của năm đã nâng tổng số ca chết não hiến tạng trong năm lên 64 trường hợp, tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2024 và thiết lập mức cao nhất từ trước đến nay của ngành ghép tạng Việt Nam.
Từ 64 người hiến tạng chết não, hàng trăm bệnh nhân đã được cứu sống, đồng thời mang lại ánh sáng và hy vọng cho nhiều cuộc đời khác.
Cuối tháng 11 vừa qua, các bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ghi dấu một thành tựu y học mới trên bản đồ ghép tạng quốc gia; Đó là thực hiện thành công ca ghép gan bất đồng nhóm máu cho cô gái 20 tuổi, ở Hà Nội. Người hiến gan là bố của bệnh nhân. Đây là ca ghép gan bất tương hợp nhóm máu ở người lớn đầu tiên tại bệnh viện này.
Tại Việt Nam, ghép tạng từ nguồn cho bất đồng nhóm máu ABO đã được thực hiện trên bệnh nhân ghép thận và trên nhóm ghép gan ở trẻ em, tuy nhiên ghép gan bất đồng nhóm máu ở người trưởng thành tại Bệnh viện Quân đội 108 là lần đầu tiên.

Ca ghép gan trong ngày cuối cùng của năm 2025 tại Bệnh viện Quân đội 108.

Đầu tháng 10/2025, các bác sĩ Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã thực hiện ca phẫu thuật đầu tiên tại Việt Nam: lấy thận có khối phình mạch ra khỏi cơ thể để tái tạo mạch máu và ghép lại chính cho người bệnh. Đây là một kỹ thuật hiếm gặp ngay cả trên thế giới. Bệnh nhân là người phụ nữ 37 tuổi, được chẩn đoán phình động mạch thận trái ở vị trí nguy hiểm, từng được khuyến cáo cắt bỏ thận để tránh vỡ mạch.
Tuy nhiên, sau quá trình chẩn đoán lâm sàng và hội chẩn, các bác sĩ Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã lựa chọn hướng điều trị táo bạo: cắt thận ra bằng nội soi, xử lý khối phình bên ngoài, rồi ghép trở lại vào cơ thể bệnh nhân.

Người phụ nữ ôm bác sĩ bật khóc trong ngày xuất viện sau ca ghép phổi “hồi sinh từ cõi chết”

Vào tháng 9/2025, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thông báo đã thực hiện thành công ca ghép tim – phổi đồng thời đầu tiên tại Việt Nam, được tiến hành trước đó vào tháng 8/2025. Người bệnh là anh Trần Như Q. (38 tuổi), mắc bệnh tim và bệnh phổi giai đoạn cuối.
Ca phẫu thuật ghép đa tạng thuộc dạng phức tạp và khó bậc nhất hiện nay đã kéo dài nhiều giờ, trong đó ekip bác sĩ phải sử dụng hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể (ECMO) để tạm thời thay thế chức năng của tim và phổi cho bệnh nhân.
Đáng chú ý, các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã chủ động cải tiến kỹ thuật ghép, bao gồm việc cắt giảm một phần phổi để phù hợp với kích thước lồng ngực người nhận, đồng thời thực hiện nối phế quản gốc nhằm bảo đảm tưới máu đầy đủ, qua đó nâng cao khả năng sống sau ghép.
Thành công của ca ghép đánh dấu một bước tiến quan trọng của y học Việt Nam, mở ra cơ hội sống cho những bệnh nhân suy tim – phổi giai đoạn nặng, và tiếp tục nối dài chuỗi thành tựu trong lĩnh vực ghép tạng của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Trước đó, bệnh viện đã triển khai thành công nhiều ca ghép đa tạng phức tạp trên cùng một bệnh nhân như: tim - gan, gan - thận và tim - thận.

Bệnh nhân được ghép tim phổi lần đầu tiên tại Việt Nam.

Các bác sĩ cứu đầu tri ân người hiến tạng chết não tại Bệnh viện Việt Đức.

Nói về hướng phát triển, TS Dương Đức Hùng bật mí: “Hiện nay, không ít phụ nữ gặp các bệnh lý hay dị dạng tử cung khiến họ không thể mang thai đứa con của mình. Hiện chúng ta cho phép mang thai hộ nhưng điều này không phải lúc nào cũng dễ dàng, thuận tiện. Nhiều phụ nữ vẫn muốn có đứa con “đứt ruột đẻ ra”.
Do đó, chúng tôi xây dựng đề án, trao đổi với các đồng nghiệp bên bệnh viện sản để nghiên cứu về việc ghép tử cung. Ngoài giá trị chuyên môn thì điều này có ý nghĩa nhân văn rất lớn. Sẽ không có gì vui hơn khi có một ngày chúng ta được đón một đứa trẻ sinh ra từ tử cung ghép. Điều này sẽ mở ra cơ hội làm mẹ cho nhiều phụ nữ. Năm 2026, chúng tôi sẽ thực hiện điều này”.