Bộ Y tế yêu cầu sẵn sàng đáp ứng các sự cố lây truyền bệnh của virus Nipah có thể xảy ra do thực phẩm

Để bảo đảm an toàn thực phẩm trong phòng chống bệnh do virus Nipah, Cục An toàn thực phẩm đề nghị tăng cường giám sát, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh cá nhân trong các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, theo dõi sức khỏe thường xuyên người trực tiếp sản xuất, chế biến thực phẩm...

Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế sáng 29/1 đã có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh/ thành phố trực thuộc Trung ương; Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh; Chi cục An toàn Vệ sinh thực phẩm các tỉnh/ thành phố trực thuộc Trung ương về việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong phòng chống bệnh do virus Nipah.

Tại văn bản do Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh ký ban hành cho hay, bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A - nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm tại Việt Nam. 

Bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (dơi, gia súc, vật nuôi), hoặc cũng có thể truyền qua tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.

Cục An toàn thực phẩm đề nghị tăng cường giám sát, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh cá nhân trong các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm.

Để tăng cường công tác an toàn vệ sinh thực phẩm dự phòng bệnh do virus Nipah trong cộng đồng và sẵn sàng đáp ứng với các sự cố lây truyền bệnh do virus Nipah có thể xảy ra do thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm và Chi cục An toàn thực phẩm các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương triển khai một số nội dung, cụ thể:

Tăng cường công tác thông tin truyền thông đến người dân và các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm (chú ý kết hợp các hình thức, phương tiện truyền thông kỹ thuật số) về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong phòng bệnh do virus Nipah, bao gồm: thông tin chung về bệnh do virus Nipah và đường lây truyền; cách phòng ngừa và phát hiện sớm dấu hiệu nhiễm bệnh; một số biện pháp phòng tránh lây nhiễm bệnh qua đường thực phẩm như hạn chế tiếp xúc, chế biến, ăn các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã (dơi ăn quả) hoặc từ trái cây, thực phẩm có vết liếm, vết cắn, vết ăn dở từ trước của động vật hoang dã…

Tăng cường giám sát, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh cá nhân trong các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. 

Theo dõi sức khỏe thường xuyên đối với người trực tiếp sản xuất, chế biến thực phẩm, đặc biệt là người nước ngoài từ các quốc gia đang ghi nhận ca bệnh do virus Nipah. 

Với bất kỳ ai trong cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm có dấu hiệu bất thường về sức khoẻ như sốt đột ngột kèm theo các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, ho, khó thở và gần đây đã từng đến vùng đang ghi nhận ca bệnh do virus Nipah; hoặc từng tiếp xúc với người mắc/nghi mắc bệnh do virus Nipah; hoặc từng tiếp xúc với gia súc, vật nuôi ốm chết bất thường, động vật hoang dã (đặc biệt là dơi); hoặc từng ăn các loại trái cây, thực phẩm có dấu hiệu bị động vật (như dơi, chim…) cắn hoặc gặm nhấm, thì cần báo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố để được hỗ trợ thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo quy định.

Cùng đó, chuẩn bị sẵn sàng kế hoạch, phương án, lực lượng và trang thiết bị để triển khai hiệu quả các biện pháp xử lý, khắc phục hậu quả khi xảy ra sự cố về bệnh lây truyền qua thực phẩm liên quan đến dịch bệnh do virus Nipah gây ra trên địa bàn.

Cục An toàn thực phẩm đề nghị các đơn vị khẩn trương thực hiện các nội dung tại văn bản này nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, phòng lây nhiễm bệnh do virus Nipah trong cộng đồng. 

Theo Bộ Y tế, đến nay, Việt Nam chưa từng ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah ở người và nguy cơ bệnh xâm nhập vào nước ta là thấp do ổ dịch tại Ấn Độ đã được khoanh vùng khống chế, bên cạnh đó bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người và cho đến nay tại Việt Nam cũng chưa từng ghi nhận dịch bệnh ở động vật.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y thế giới và các quốc gia thông qua Cơ quan Đầu mối quốc gia thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng, chống trên thế giới và kịp thời chỉ đạo các địa phương thực hiện các biện pháp phòng, chống và tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Tiếp tục chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và tại cộng đồng để quản lý, thu dung, điều trị kịp thời; tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở y tế. Khoanh vùng xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.

Cùng đó, tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện công tác phòng, chống dịch tại các địa phương, đặc biệt tại các tỉnh, thành phố trọng điểm, tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện;

Tiếp tục rà soát, tăng cường năng lực xét nghiệm để sẵn sàng phục vụ mát dư báo đáp ứng hiệu quả với dịch bệnh.