Trẻ từng mắc tiêu chảy do virus Rota có cần uống vaccine phòng bệnh nữa không?

Tiêu chảy cấp do virus Rota là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, có thể gây mất nước nặng và tử vong nếu không điều trị kịp thời. Nhiều phụ huynh băn khoăn liệu trẻ đã từng mắc bệnh có còn cần uống vaccine phòng virus Rota hay không?

Trẻ từng bị tiêu chảy cấp do virus Rota vẫn cần uống vaccine

Virus Rota là một loại virus dạng vòng, gồm 7 nhóm A, B, C, D, E, F và G, trong đó chỉ các nhóm A, B và C gây bệnh ở người. Nhóm A là nhóm thường gặp nhất, gây ra hầu hết các vụ dịch tiêu chảy nặng ở trẻ em; nhóm B và C ít gặp hơn, chủ yếu gây các ca bệnh lẻ tẻ ở trẻ lớn và người trưởng thành.

Virus Rota có khả năng tồn tại lâu trong môi trường nước nên khả năng lây nhiễm rất cao. Khi xâm nhập, virus nhanh chóng tấn công hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ, gây tiêu chảy nặng, mất nước và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh gặp nhiều nhất ở trẻ dưới 5 tuổi. Tại các nước đang phát triển, mỗi năm có trên 125 triệu ca tiêu chảy do virus Rota ở trẻ em dưới 5 tuổi. Trẻ càng nhỏ, nguy cơ mắc bệnh càng cao; do đó, bệnh thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 12 tháng tuổi.

Nghiên cứu cho thấy khoảng 95% trẻ em từng nhiễm virus Rota ít nhất một lần trước 5 tuổi. Bệnh thường gia tăng vào thời điểm giao mùa lạnh, đặc biệt là mùa đông - xuân (từ tháng 10 đến hết tháng 4). Tuy nhiên, những năm gần đây, tiêu chảy do virus Rota có thể xảy ra quanh năm, nhiều nhất vào các tháng 3 và 9. Sau các đợt lũ lụt, môi trường ô nhiễm trở thành điều kiện thuận lợi để virus Rota phát triển và gây bệnh.

Hiện nay, vaccine phòng tiêu chảy do virus Rota đã được triển khai phổ biến tại Việt Nam. Theo khuyến cáo, trẻ nên được uống vaccine phòng bệnh càng sớm càng tốt, tốt nhất là từ 6 tuần tuổi và trước 6 tháng tuổi, nhằm phát huy hiệu quả bảo vệ tối ưu.

Trẻ từng bị tiêu chảy cấp do virus Rota vẫn cần uống vaccine, bởi trẻ có nguy cơ tái nhiễm với các chủng virus Rota khác. Việc uống vaccine giúp củng cố hệ miễn dịch, tạo hàng rào bảo vệ vững chắc hơn, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ bệnh trở nặng hoặc phải nhập viện nếu không may tái nhiễm.

Tiêu chảy cấp do virus Rota là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

Virus Rota lây truyền như thế nào?
Tiêu chảy cấp do Rotavirus lây lan rất nhanh, chủ yếu qua đường phân - miệng và tay - miệng. Virus Rota có thể tồn tại trên nhiều bề mặt tiếp xúc như đồ chơi, bàn ghế, tay vịn, trong nước hoặc trên da. Trẻ dễ bị nhiễm virus khi tiếp xúc với nguồn phân của người bệnh hoặc qua bàn tay nhiễm bẩn của chính mình. Khi trẻ cầm nắm đồ chơi, chạm vào các bề mặt có virus rồi đưa tay lên miệng, virus sẽ xâm nhập vào đường tiêu hóa và gây bệnh.

Trẻ nhiễm virus Rota đào thải một lượng virus rất lớn. Trong mỗi 1 ml phân của trẻ bị tiêu chảy cấp do Rotavirus có thể chứa hơn 10.000 tỷ virus, trong khi chỉ cần chưa đến 10 virus là đủ để gây bệnh cho người.

Cách phát hiện tiêu chảy cấp do Rotavirus
Thời gian ủ bệnh của Rotavirus thường khoảng 2 ngày trước khi các triệu chứng rõ ràng xuất hiện. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Nôn mửa: Đây thường là triệu chứng đầu tiên. Trẻ nôn nhiều trước khi tiêu chảy khoảng 6 - 12 giờ và có thể kéo dài 2 - 3 ngày, sau đó giảm dần.
• Tiêu chảy: Phân lỏng như nước, có thể màu xanh, kèm đờm nhớt nhưng không có máu. Trẻ có thể đi tiêu trên 20 lần mỗi ngày.
• Mất nước: Biểu hiện gồm khát nước, môi và lưỡi khô, da khô, tiểu ít, quấy khóc. Đây là biến chứng nguy hiểm nhất, có thể dẫn đến kiệt sức, trụy mạch và tử vong nếu không được bù nước kịp thời.
• Sút cân, ăn uống kém do mất nước.
• Một số triệu chứng khác như sốt, ho, sổ mũi.

Tóm lại: Tiêu chảy cấp do virus Rota có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như làm trẻ kiệt sức, suy dinh dưỡng, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Các biện pháp vệ sinh thông thường như rửa tay đúng cách, sử dụng nước sạch, vệ sinh môi trường… không đủ để phòng ngừa hoàn toàn bệnh, trong khi tỷ lệ nhập viện vẫn còn cao. Vì vậy, WHO khuyến cáo uống vaccine phòng virus Rota là biện pháp chủ yếu và hiệu quả nhất để phòng bệnh.

Virus Rota lây nhiễm rất mạnh, trẻ có thể mắc bệnh từ rất sớm và để lại nhiều hậu quả nặng nề. Do đó, việc chủ động bảo vệ trẻ bằng vaccine càng sớm càng tốt là điều hết sức quan trọng, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nguy hiểm.