Lần đầu tiên tại Việt Nam, bảo hiểm y tế chi trả tối đa phẫu thuật kích thích não sâu cho bệnh nhân Parkinson

Lần đầu tiên tại Việt Nam, một bệnh nhân Parkinson được bảo hiểm y tế chi trả tối đa chi phí phẫu thuật kích thích não sâu, dấu mốc quan trọng mở ra cơ hội tiếp cận kỹ thuật điều trị hiện đại cho nhiều người bệnh trong tương lai.

Lần đầu tiên tại Việt Nam, một bệnh nhân Parkinson được bảo hiểm y tế thanh toán tối đa chi phí phẫu thuật kích thích não sâu (Deep Brain Stimulation). Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa đối với cá nhân người bệnh, mà còn được xem là cột mốc quan trọng trong điều trị Parkinson, mở ra thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật cao cho nhiều bệnh nhân trong tương lai.

Trường hợp được ghi nhận là bệnh nhân N.V.T. (56 tuổi, Hải Dương), mắc Parkinson hơn một thập kỷ. Ở giai đoạn đầu, người bệnh xuất hiện các triệu chứng điển hình như run tay, cứng cơ, sau đó tiến triển nặng dần theo thời gian. Việc đi lại, sinh hoạt hàng ngày ngày càng phụ thuộc vào thuốc.

Bác sĩ thăm khám và điều trị cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Tuy nhiên, theo diễn biến bệnh, hiệu quả mỗi liều thuốc chỉ duy trì khoảng 1,5 - 2 giờ, khiến chất lượng sống suy giảm rõ rệt. Trước tình trạng này, đầu tháng 12/2025, bệnh nhân đã được chỉ định phẫu thuật kích thích não sâu với mục tiêu duy trì hiệu quả điều trị ổn định suốt ngày, cải thiện khả năng vận động, giảm mức độ tàn phế và nâng cao tiên lượng lâu dài.

Theo ThS.BS Ngô Thị Huyền, Khoa Nội - Hồi sức thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, phẫu thuật kích thích não sâu là kỹ thuật cao, đòi hỏi quy trình đánh giá trước mổ hết sức chặt chẽ. Người bệnh phải được chấm điểm bằng các thang đánh giá chuẩn hóa quốc tế để xác định mức độ nặng của Parkinson.

Song song đó, hiệu quả đáp ứng với thuốc Levodopa được kiểm tra bằng các test định lượng nhằm xác định chính xác tỷ lệ đáp ứng, yếu tố có giá trị tiên lượng kết quả sau phẫu thuật. Các khía cạnh về nhận thức, tâm lý và chất lượng cuộc sống cũng được đánh giá toàn diện để làm cơ sở so sánh trước và sau can thiệp.

Khi đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chỉ định và không có chống chỉ định, bệnh nhân được xây dựng kế hoạch phẫu thuật. Trước mổ, người bệnh được chụp cộng hưởng từ 3.0 Tesla có gây mê để xác định chính xác vị trí nhân dưới đồi, đích đặt điện cực. Trong quá trình phẫu thuật, bệnh nhân ở trạng thái tỉnh táo để bác sĩ theo dõi sát các thay đổi lâm sàng.

Các biểu hiện như run, cứng, chậm vận động, cũng như đáp ứng khi test kích thích và các tác dụng phụ đều được ghi nhận chi tiết. Toàn bộ dữ liệu, bao gồm tọa độ và thông số kỹ thuật, được lưu trữ phục vụ quá trình lập trình máy sau mổ. Kết thúc ca phẫu thuật, bệnh nhân được chụp CT sọ não 64 dãy để kiểm tra sớm các biến chứng.

Sau hai tuần theo dõi, bệnh nhân ổn định hoàn toàn, không ghi nhận bất thường về lâm sàng cũng như trên hình ảnh học.

Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh mạn tính, tiến triển dần, thường gặp ở người lớn tuổi. Không giống các bệnh lý âm thầm như tăng huyết áp hay đái tháo đường, Parkinson biểu hiện bằng các triệu chứng rõ ràng như run, cứng cơ, chậm vận động, khó đi lại, dễ té ngã. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp các rối loạn không vận động như mất ngủ, táo bón, chảy dãi, trầm cảm hoặc thờ ơ, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng sống và gia tăng gánh nặng chăm sóc.

Theo TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Khoa Nội - Hồi sức thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn bệnh Parkinson. Trong bối cảnh đó, phẫu thuật kích thích não sâu, một kỹ thuật thuộc lĩnh vực phẫu thuật thần kinh chức năng, đang được xem là xu hướng điều trị quan trọng đối với các bệnh lý thần kinh mạn tính.

Phương pháp này đặc biệt phù hợp với bệnh nhân Parkinson từ năm thứ 5 trở lên, khi hiệu quả thuốc suy giảm rõ rệt, thời gian tác dụng ngắn và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, nhất là ở những bệnh nhân còn trong độ tuổi lao động.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã triển khai phẫu thuật kích thích não sâu gần 10 năm nay, không chỉ cho Parkinson mà còn mở rộng chỉ định cho các bệnh lý như động kinh và loạn trương lực.

Đáng chú ý, đây là ca Parkinson đầu tiên tại Việt Nam được bảo hiểm y tế chi trả tối đa chi phí phẫu thuật kích thích não sâu. Việc hiện thực hóa quyền lợi này được đánh giá là bước tiến quan trọng, góp phần giúp nhiều bệnh nhân có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại, hiệu quả trong thời gian tới.